RIO: SCHEIDEN OM TE OVERLEVEN

Hoe kunnen we leven van afval

Afval scheiden doen in Rio de Janeiro vooral de armsten. Die verdienen er geld mee. Toch willen andere inwoners van de miljoenenstad best meewerken. Alleen weten die niet dat gescheiden ophalen van vuilnis bestaat.

Tekst: Wies Ubags

Visuals: Shutterstock

OP STRAAT STAAN BAKKEN met in elkaar geperste en op kleur gesorteerde plastic flesjes. In het morsige magazijn van de firma Pompeu in het centrum van Rio liggen allerlei voorwerpen op een hoop; hout, metaal en plastic. Bewoners van de straat, arm en vervuild, brengen blikjes, flesjes en papier. Zij verdienen hun dagelijks brood met de verkoop van afval.

Een zak blikjes levert 6 real en 50 centavos – ongeveer 1,50 euro – op. Pompeu is een van de talloze bedrijven in Rio, dat al 30 jaar recyclebaar afval koopt en verkoopt. ‘Er komen mensen die een paar real per keer verdienen, maar ook auto’s, die voor 500 real (een kleine 120 euro) afleveren’, zegt Jorge, de man achter het tafeltje.

Rietjes

Op straat in Rio doen verkopers van bier, water en frisdranken goede zaken. Alles in plastic flesjes en blikjes en dus afval, waar de stad steeds meer van afwil. Daarom is het gebruik van plastic vorig jaar aan banden gelegd. Rietjes en plastic zakjes mogen alleen van afbreekbaar materiaal zijn. Zakjes worden gelukkig op grote schaal hergebruikt: als vuilniszak, om dingen in te dragen of om de uitwerpselen van de huisdieren op te pakken. Toch ligt de zwaar vervuilde Guanabarabaai, aan de noord- en oostkant van de stad, vol met het trieste resultaat van het gebruik van plastic.

Wel groeit bij de cariocas (inwoners van Rio) het besef dat het zo niet langer kan. ‘Ik word dagelijks platgebeld door mensen die willen weten hoe ze hun afval kunnen scheiden en waar ze het naartoe kunnen brengen’, vertelt Eduardo Bernhardt van de non-gouvernementele milieuorganisatie Recicloteca. ‘En niet alleen door hoogopgeleide mensen. Laatst wilde een werkster weten hoe zij het beste het afval in “haar” huizen kon scheiden.’

26 routes

Rio de Janeiro (circa 6,5 miljoen inwoners) doet sinds 2013 aan gescheiden inzameling van afval. Er zijn 26 routes waar dat afval wordt opgehaald. Dat levert maandelijks ongeveer 1700 ton recyclebaar materiaal op. De ophaaldienst COMLURB overhandigt dat aan 22 coöperaties van recyclers, die het scheiden en verkopen aan bedrijven die er nieuwe producten van maken.

COMLURB zegt actief aan bewustwording van de burger te werken, maar volgens Eduardo Bernhardt wordt afval scheiden nog steeds voor het grootste deel gedaan door mensen met financiële nood. ‘Veel mensen weten niet dat het bestaat’, zegt hij. ‘We hadden gehoopt dat de Olympische Spelen in 2016 een impuls zouden geven aan een actiever beleid, maar dat is niet gebeurd. Ze zeggen dat het te duur is, maar elke dag gewoon vuilnis ophalen en dat verwerken op de stortplaatsen, is uiteindelijk duurder.’

Misschien ook interessant

This post is also available in: Engels