Het koekoeksklok principe voor lampen

Verlichting door zwaartekracht

Kort: Verlichting die gebruik maakt van zwaartekracht. Een slim radarsysteem wekt als een generator stroom op voor een lamp door een gewicht omhoog te trekken dat in twintig minuten daalt en zolang licht geeft.

SGDG2030: Doel 7 Schone en vernieuwbare energie

Waar: Afrika, Peru, Philipijnen

Bedenkers: Jim Reeves en Martin Riddiford

Impact: 13.000 huishoudens in 27 landen

Naar schatting 780 miljoen huishoudens in ontwikkelingslanden zijn aangewezen op kerosine als voornaamste energiebron. Deze kerosine kost, volgens hetzelfde Wereldbank-onderzoek, 10 tot 20 procent op van het inkomen van deze gezinnen. Voor deze gezinnen is kerosine naast prijzig, ook schadelijk. Het omgaan met de stof is even giftig als het roken van twee sigarettenpakjes per dag. Het waren deze gegevens die de Engelse wetenschappers Jim Reeves en Martin Riddiford aan het werk zetten. GravityLight is sinds 2012 hun alternatief voor kerosine verlichting.

Het systeem van de zwaartekrachtlamp is slim en simpel. Een zak vol gewicht -stenen, modder, afval- wordt met een ketting vastgemaakt aan een generator. Zodra de zak zakt, glijdt de ketting naar beneden en treden versnellingen in werking. De kinetische energie die hierbij vrijkomt, zet de generator vervolgens om in LED-licht.  Deze verlichting komt tot stand zonder elektriciteit, zonder batterijen en zonder kerosine. Voor Reeves en Raddiford is  GravityLight echter slechts een tussenoplossing; hun systeem is namelijk niet zonder nadelen. De zwaartekrachtlamp heeft een zwak lichtniveau –ter vergelijking: een gloeilampje is al 40 Watt-. Lezen met de zwaartekrachtlamp is slecht voor de ogen. Een ander nadeel is dat de generator niet meer gewicht kan dragen dan 10 kilo. Dit is genoeg voor een half uur licht, dan moet de zak met gewicht weer omhoog worden gehesen.

Gezien de nadelen kende GravityLight een moeilijk begin. De Engelse ontwikkelaars zetten in 2012 daarom een crowdfunding programma op. Met de opbrengsten hiervan wilden zij duizend zwaartekrachtlampen wilden rondbrengen in Kenia. Hun actie was succesvol. Zij haalden in vier dagen 50.000 dollar binnen waarna Bill Gates met 400.000 dollar het onderzoeksbudget aanvulde. Inmiddels genieten 13000 huishoudens in 27 landen. Behalve Afrikanen,  lezen arme Peruanen en Filippinos hun kerosine licht door GravityLight.

Ondertussen vernieuwden Reeves en Raddiford hun zwaartekrachtlamp. Met Satlight lanceerden zij in 2015 een moderne versie. Deze lamp kan worden aangesloten op de generator van GravityLight en geeft zo extra verlichting. De generator geeft tegenwoordig ook energie aan batterijen en radio’s. Een USB opladen, echter, zit er nog niet in.

Reeves en Raddiford hopen de prijs voor armen in ontwikkelingslanden laag te houden, door winst te maken op de Westerse markt. Hun streven heeft geleid tot een merkwaardige wisseltruc. Kost GravityLight in Afrika en India nog geen 10 euro, de zwaartekrachtlamp is in Europa verkrijgbaar voor 80 euro.

https://www.solarshop.online/nl/gravity-light.html

https://www.youtube.com/watch?v=L-c2lCoOQc0

https://www.youtube.com/watch?v=qwEmgwrVUag&t=49s

https://www.jimreeves.info/contact

https://www.consumind.nl/nieuws/Veilig-en-betrouwbaar-de-zwaartekrachtlamp

https://www.bloomberg.com/news/articles/2013-03-14/innovator-martin-riddifords-gravity-powered-lamp

This post is also available in: Engels